Iedereen kan elke taal leren

Taal is de basis voor communicatie met anderen. Welke taal er gesproken wordt, is echter afhankelijk van waar je bent. Om communicatie zo gemakkelijk mogelijk te maken, is het leren van extra talen een logische keuze. Lang is er gediscussieerd over het bestaan van een talenknobbel. De wetenschap levert hiervan vooralsnog geen bewijs van. Specialisten zeggen dan ook dat die fabelachtige knobbel onbelangrijk is. Het draait allemaal om motivatie waardoor elke gemakkelijke en moeilijke taal te leren is. Maar wat maakt een taal dan gemakkelijk of moeilijk?

Elke taal kent zijn eigen moeilijkheden die voor de ene cultuurgroep gemakkelijker te bevatten zijn dan voor een andere. Om te bepalen wat een taal gecompliceerd maakt of juist simpel houdt, is het belangrijk om te kijken naar hoe onze taal en die van aanverwante talen eruit ziet. Voor Nederlanders betekent dit dat de mondelinge taalvorm bestaat uit Nederlandse klanken en woorden. Hieruit afgeleid zijn de dialecten die we door het hele land spreken. Schriftelijk betekent het dat onze taal een alfabet telt van 26 letters met verschillende klanken die geuit worden in woorden en zinnen door de grammatica goed toe te passen. Daarnaast is het Nederlands een SVO-taal. Dit betekent dat we eerst een onderwerp aangeven, gevolgd door een werkwoord en voorwerp.

Gemakkelijk te leren talen
Dr. Jan. H. Hulstijn van de Faculteit Geesteswetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam (UVA), stelt dat het voor Nederlanders gemakkelijker is om bepaalde talen te leren die dicht tegen de moedertaal aanliggen. Hij doelt daarmee voor Nederlanders vooral op het Engels, Duits en Scandinavische talen. Ook dit zijn SVO-talen. Hulstijn laat duidelijk weten dat de moeilijkheidsgraadverschillen alleen in het beginstadium aanwezig zijn. Als we bijvoorbeeld honderden uren in de Franse en Koreaanse taal steken, dan is het niveauverschil weg. Het enige verschil dat hij wel markeert is dat je op jonge leeftijd meer gevoel hebt om een taal accentloos uit te spreken. Als je op latere leeftijd een taal gaat studeren, dan is de kans een stuk groter dat je uitspraak niet accentloos zal zijn.

De Nederlandse taal maakt onderdeel uit van de Germaanse talen. Andere verwante talen zijn het Duits, Deens en Engels. Het is dus niet zo’n gekke gedachte dat Engels een verplicht vak is in het onderwijs en dat het Duits een keuzevak is op middelbare scholen. Het geven van Chinees op basisscholen klinkt extremer, al zijn er genoeg gegevens die het belang van taal onderschrijven. Inmiddels wordt het Mandarijn door een kleine 2 miljard mensen gesproken en is daarmee de meest gesproken taal wereldwijd. Als je daar alle dialecten bij gaat optellen komt het totaal op een kleine 2,5 miljard mensen die de taal spreken, waarvan meer dan de helft de taal niet als moedertaal heeft geleerd. Ook het Chinees gaat uit van SVO.

Leenwoorden bevorderen leerproces
De basisschool is volgens het Max Planck Institute for Psycholinguistics (MPIP) de ideale plek om nieuwe talen te leren. Kinderen pakken volgens het instituut gemakkelijker talen en woorden op als ze jong zijn. Hoe dit werkt kan niet worden gezegd, dat het zo werkt is door het MPIP geconcludeerd. Hulstijn meent te weten hoe dit komt. Volgens hem gaat het vooral om de klanken die je als baby leert. Het Nederlandsche ‘sch’ en de Engelse ‘th’ zijn twee voorbeelden die buitenlanders niet snel oppakken. Dat komt omdat zij die klanken nooit geleerd hebben en het voor ouderen lastiger wordt om die klanken na te bootsen. Al zijn er altijd uitzonderingen op de regel.

Ook wordt het oppakken van een nieuwe taal minder vanzelfsprekend naarmate we ouder worden. Toch kunnen we er niet omheen, al zouden wij dat willen. “Engels wordt ons met de paplepel ingegoten”, zegt doctorandus Japanologie Loek van Kooten. Hij verwondert zich dan ook niet dat wij de Engelse taal snel oppakken. “Grammaticaal is de taal hetzelfde. We hebben een SVO-taal, ofwel een Subject, verb, object benadering in de grammatica.” Die woordvolgorde is ook in het Engels, Frans en andere nabijgelegen talen hetzelfde.

Universele communicatie
Taal is meer dan alleen zinsopbouw en woordvolgorde. We moeten daarnaast rekening houden met klanken en uitspraak. Ook de schrijfwijze, het plaatsen van leestekens en grammatica zijn van wezenlijk belang om een taal te leren. Wat vaak vergeten wordt is lichaamstaal. Deze universele vorm van communicatie zorgt ervoor dat we gemakkelijker kunnen communiceren met anderen. Denk bijvoorbeeld aan een handkus of het wiegen met de armen. Er wordt meteen begrepen wat je bedoelt.

Dat lichaamstaal niet altijd universeel is, blijkt uit de verschillen in culturen. In Frankrijk zoenen mensen elkaar twee keer op de wang, in Nederland wordt dat drie keer gedaan. In Japan begroet men elkaar met een diepe buiging, hier doen we dat door de hand te schudden. Om een taal dus compleet te begrijpen zal er ook kennis opgedaan moeten worden van de vreemde cultuur. “Als twee culturen ver van elkaar vandaan liggen, zoals bijvoorbeeld de Japanse en Nederlandse cultuur, dan is kennis van de cultuur even belangrijk als de taal zelf”, zo meent Van Kooten. “Veel mensen weten wel dat ze in Japan moeten buigen bij een begroeting, maar weinigen houden er rekening mee dat een belangrijker persoon met een diepere buiging begroet moet worden. Dan kun je beter iets ‘niet goed’ zeggen, in plaats van niet diep genoeg te buigen.”

Moeilijke talen om te leren
In de Verenigde Staten van Amerika heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken onderzoek gedaan naar de moeilijkste talen om te leren. Er is gekeken naar afwijkingen binnen talen om te bepalen welke taal voor Engelssprekenden het moeilijkste zijn om te leren. Voor Nederlanders liggen de verre vreemde talen op een lijn qua moeilijkheid met die van Engelssprekenden. Voor nabijgelegen talen is dit volgens Hulstijn anders. Zo hebben we in het Engels meer moeite met zinsopbouw en spelling en zijn in het Duits de naamvallen een struikelblok voor Nederlanders.

Talen die minder overeenkomsten delen zijn in het begin dus moeilijker te leren. Maar om welke talen gaat het dan? Op de voet gevolgd door het Koreaans is het Japans de moeilijkste taal om te leren. “Dat verbaast mij niets”, zegt Van Kooten. “Het Japans maakt gebruik van vier alfabetten. Twee ervan kennen 46 karakters, een ervan 26 en de laatste kent 115.000 tekens. Dat maakt Japans ook lastiger dan Germaanse of Romaanse talen.” Voor Aziaten zijn Aziatische talen weer wel gemakkelijker te leren, omdat deze voor hen dichter tegen de moedertaal aanliggen. “ Het Japans staat dichter bij het Koreaans of Chinees, dus de verschillen zijn minder groot. Maar voor westerlingen is het Japans met kop en schouders de moeilijkste taal om te leren.”

Te grote verschillen
Van Kooten stelt dat niet alleen de hoeveelheid karakters en alfabetten de Japanse taal zo ingewikkeld maakt. De grammaticale verschillen dragen enorm bij aan de complexiteit van de Japanse taal. “Het Japans is geen SVO, maar een SOV-taal.” Een voorbeeld: “Het woord ‘denk’ in een Nederlandse volzin die begint met de woorden ‘Ik denk dat…’, staat in het Japans dus helemaal achteraan.” De woordvolgorde in het Japans is onnatuurlijk voor westerlingen en kan daardoor verwarrend zijn.

Daarnaast bevat de Japanse taal aspecten die we in Westerse talen niet terugzien of die zich moeilijk laten definiëren. Deze zijn van wezenlijk belang in de Japanse taal en de gemeenschap. “Denk aan het kunnen veranderen van de tijd van bijvoeglijke naamwoorden. Of aan het definiëren van hiërarchische relaties tussen personen met behulp van werkwoorden zonder ooit maar een expliciet onderwerp te introduceren. Dat kennen wij niet”, aldus Van Kooten. Ook het schrift laat zich moeilijk lezen: “Ik spreek geen Italiaans, maar als ik het woord ‘informazione’ zie staan, denk ik al gauw aan informatie. Als ik het woord ‘情報’ echter niet ken, sta ik met mijn mond vol tanden.”

Taal is voor iedereen
Als Japans de moeilijkste taal is om te leren, is het dan wel voor iedereen weggelegd? Wat Loek van Kooten betreft wel. “Het leren van een taal komt niet voort uit aanleg of talent. Het is voor tien procent interesse en voor negentig procent doorzettingsvermogen. In deze tijd van ‘instant gratification’ verwachten mensen echter steeds sneller resultaten en hebben ze altijd wel een excuus om hun eigen luiheid te verbergen. Bij een taal als het Japans moet je dat echt uit je hoofd zetten. Het leren van zo’n taal is een levenswerk, wát snelle verkopers van taalcursussen je ook wijs proberen te maken.”

Kader 1
Nederlands een wereldtaal
Je zag het misschien niet aankomen, maar Nederland is een wereldtaal. Zo’n 23 miljoen mensen spreken het. Het enige nadeel is dat we onszelf niet tegenover al deze mensen verstaanbaar kunnen maken. De reden? Niet iedereen spreekt Algemeen Beschaafd Nederlands. Het Zuid-Afrikaans is afgeleid van het Nederlands, maar is toch anders. Op onze koloniale eilanden, waaronder Aruba, wordt nog steeds Nederlands gegeven. Maar ook daar leren veel studenten spreken in meerdere talen. De meest opvallende gebieden waar Nederlands wordt gesproken zijn Canada en Australië. Van de eerste generatie Australiërs heeft een kleine zestig procent zijn moedertaal verruild voor het Engels. Als we ons dan toch verstaanbaar willen maken, dan kunnen we het beste naar België, Neder-Saksen in Duitsland of Indonesië gaan. Hier zijn we vooralsnog verstaanbaar doordat de Nederlandse taal er nog veel wordt geleerd.

Kader2
De moeilijkste wereldtalen
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken in de VS heeft onderscheidt gemaakt in taalgroepen. Er zijn drie groepen talen die qua spreekvaardigheid dicht bij elkaar liggen op basis van de grammatica. Zo is Nederland een Subject, Verb, Object-taal. Dit betekent dat talen die hetzelfde systeem gebruiken voor ons eenvoudiger zijn om te leren dan talen die dat niet doen. Het Chinees en Russisch vallen net als Nederland in categorie II. De moeilijkste wereldtalen – Japans en Koreaans – zijn SOV-talen en vallen in categorie III. Er is echter nog een derde categorie waar we als Nederlanders onze tong aan gaan branden. Deze bestaat uit VSO-talen. Het Arabisch, Hebreeuws maar ook de Keltische taal zijn hier voorbeelden van. Als Nederlanders zullen we de meeste moeilijkheden ervaren in talen uit categorie I en III.

Kader 3
Lingua Franca
Wat doen we als we willen communiceren met anderen, maar we spreken elkaars taal niet? Dan leren we een Lingua franca. Dit is een taal die wordt gesproken door twee personen om een taalbarrière te overbruggen. Spreek je geen Frans en die aardige Fransman waar je mee klets spreekt geen Nederlands? Dan kan Engels fungeren als Lingua franca om voor elkaar verstaanbaar te zijn. Het Engels is een van de meest gesproken Lingua franca. Ook Chinees, Frans, en Spaans behoren tot meest gebruikte taaloverbruggers wereldwijd. De wetenschap heeft een mooi voorbeeld van de Lingua Franca. Daarin wordt veelal gebruikgemaakt van de Latijnse taal.

Foto 1 (aan begin van het artikel)

(Bron: wikipages) Om te weten welke taal voor jou handig is om te leren, kun je nagaan waar welke wereldtalen op de wereld gesproken worden.

(Bron: wikipages) Om te weten welke taal voor jou handig is om te leren, kun je nagaan waar welke wereldtalen op de wereld gesproken worden.

Foto 2 (bij tekst over lichaamstaal)

(Bron: werkxyz.nl) Lichaamstaal spreekt vaak al boekdelen.

(Bron: werkxyz.nl) Lichaamstaal spreekt vaak al boekdelen.

Foto 3 (aan het einde van het artikel)

Soms is gebarentaal belangrijker dan de taal zelf. Cultuur is daarom uitermate belangrijk om taal te begrijpen.

Soms is gebarentaal belangrijker dan de taal zelf. Cultuur is daarom uitermate belangrijk om taal te begrijpen.

Chapeau: Talen leren is een kwestie van willen en doen.

Lees hier de verantwoording.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s